Symfonia. Biznes gotowy na zmiany

Oceny okresowe pracownika. Dlaczego warto rozmawiać z pracownikiem o realizacji zadań?

Marta Osuch

Marta Osuch

Długość czytania:

31 października 2022

Ocena roczna pracownika jest trudnym zadaniem, ale też dobrą okazją do podsumowania wyników jego pracy. Rozmowa podsumowująca pracę ma wpływ na wiele ważnych kwestii dotyczących pracownika, również tych dotyczących premii. Dlatego warto odpowiednio przygotować się do takiej rozmowy. Wszystko, co musisz wiedzieć o ocenie rocznej pracownika oraz o związanej z nią premii rocznej, znajdziesz w tym artykule.

Dlaczego warto wprowadzić oceny okresowe pracowników w firmie?

Okresowa ocena pracy pełni dwie funkcje – ewaluacyjną i rozwojową. Ocena poziomu pracy, jej jakości i wywiązywania się pracownika z powierzonych obowiązków wpływa na płacę i/lub inne korzyści finansowe – na przykład premię roczną). 

Z drugiej strony rozmowa podsumowująca pewien okres pracy pozwala ocenić potencjał rozwojowy pracownika, jego umiejętności i predyspozycje do zajmowanego stanowiska, a więc i na jego obecność w firmie. Czy stanowisko pracownika jest optymalne ze względu na jego możliwości i potrzeby firmy? Czy pracownik potrzebuje dodatkowych szkoleń kompetencyjnych? Jakie są jego mocne i słabe strony? I wreszcie – czy charakter zlecanych mu do tej pory zadań jest dla niego właściwy? 

Przeczytaj także: Prosty w obsłudze program do kompleksowej obsługi zatrudnienia w firmie

Ocena okresowa pracownika – co to jest?

Ocena okresowa pracownika (z ang. employee evaluation) to podsumowanie wyników i efektów pracy pracownika w danym okresie. Ocenę okresową zwykle przeprowadza się co kwartał, co pół roku lub co rok w trakcie rozmowy przełożonego z pracownikiem. I choć służy ona zarówno pracodawcy, jak i pracownikowi, bardzo często jest traktowana jako narzędzie kontroli. Niesłusznie!

Umiejętnie przeprowadzona ocena okresowa jest szansą dla kadry zarządzającej firmą, aby wyłapać problemy wewnątrz firmy oraz zweryfikować wydajność zatrudnionych pracowników. Z drugiej strony pracownik, któremu rzeczywiście nie można nic zarzucić wobec jego pracy, może traktować ocenę okresową jako wstęp do awansu, podwyżki lub choćby premii za dotychczasowe osiągnięcia.

Przeczytaj także: Ocenianie pracownika w pracy zdalnej – efektywne metody oceny pracowników zdalnych

Obowiązek oceny pracownika. Co mówi polskie prawo?

Czy ocena okresowa pracownika jest obowiązkowa? Nie – w Kodeksie Pracy oraz w przepisach prawa pracy nie istnieją zapiski, które definiowały by ocenę okresową pracownika jako zobowiązującą

Jednak pracodawca decydując się na wprowadzenie oceny okresowej pracowników w firmie, musi działać zgodnie z Kodeksem Pracy (art. 94, pkt. 9), czyli “stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy”. Oznacza to, że system oceniania pracownika musi być przejrzysty, jasny, zrozumiały dla pracowników i zgodny z wcześniej zdefiniowanymi kryteriami, o których pracownik wie w momencie podjęcia pracy w firmie lub wprowadzenia systemu oceny okresowej do standardów firmy. 

Rodzaje okresowych ocen pracowników

Jak łatwo się domyślić, ocena postępu pracy czy realizacji powierzonych zadań to tylko wierzchołek góry, pojęcie bardzo powierzchowne. To, jak ona przebiegnie, zależy od wielu czynników – w tym również rodzaju samej rozmowy, na jaki zdecyduje się przełożony.

Rodzaje okresowych ocen pracowników:

  • Ocena pracownika 90 stopni
    To ocena stopnia realizacji zadań przez pracownika, której dokonuje wyłącznie jego przełożony;
  • Ocena pracownika 180 stopni
    To rozmowa oceniająca pracę, dokonywana nie tylko przez przełożonego, ale też przez samego pracownika – tzw. samoocena pracownicza;
  • Ocena pracownika 270 stopni
    W tym przypadku ocena realizacji powierzonych zadań dokonywana jest przez przełożonego, przez pracownika oraz przez jego współpracowników;
  • Ocena pracownika 360 stopni
    Ten rodzaj oceny efektów pracy stosowany jest w przypadku managerów zespołów (team leaderów). Dokonują jej zarówno przełożony, współpracownicy i pracownik, ale również jego podwładni;
  • Ocena pracownika 360+ stopni
    Do ostatniego modelu oceny realizacji zadań przez pracownika dołącza się także opinię jego Klientów.

Zamiast oceny okresowej – constant feedback!

Rok pracy – taki okres jest brany zwykle pod uwagę, podczas oceny okresowej pracownika. Przyjęło się, że rok czasu to wystarczająco dużo, aby sprawdzić, jak pracownik radzi sobie z powierzonymi zadaniami, czy wykonuje je w terminie, czy dobrze czuje się na stanowisku pracy i jakich szkoleń potrzebuje, żeby pracować lepiej. 

Brzmi sensownie, prawda? A teraz zapomnijcie o tym, co przed chwilą przeczytaliście. Pojęcie “rocznej oceny pracownika” odchodzi do lamusa, a wraz z nim – podejście, w którym pracownik musi czekać AŻ ROK na informację zwrotną od swojego przełożonego. Dynamika zmian na płaszczyźnie biznesowej oraz wejście na rynek pracy nowych generacji – tzw. Millenialsów i pokolenia Z, przyspiesza transformację dotychczas przyjętych norm i zachowań na płaszczyźnie pracodawca-pracownik. Również tych dotyczących feedbacku.

Jak wynika z badań przeprowadzonych przez firmy PwC (raport “NextGen: A global generation study”) oraz Deloitte (badanie “Reinventing Performance Management”), nowe pokolenia na rynku pracy chcą być na bieżąco nagradzane (lub konstruktywnie krytykowane) za efekty swojej pracy. Na bieżąco, to znaczy nie rzadziej niż raz w miesiącu. Co więcej, menedżerzy wyższych szczebli dostrzegają te potrzeby wśród dzisiejszych pracowników i widzą realną potrzebę reorganizacji dotychczasowych działań na linii przełożony-pracownik.

Co zamiast oceny rocznej pracownika? Constant feedback!

Constant feedback oznacza informację zwrotną, której udziela się pracownikowi na bieżąco. W ten sposób proces wymiany informacji na temat realizacji zadań przez pracownika przebiega znacznie mniej stresująco, ale też wpływa na płynny rozwój pracownika i jego funkcjonowanie w pracy. Constant feedback pozwala na natychmiastową reakcję i sprawdza się zwłaszcza teraz, gdy normą w firmach stała się praca hybrydowa lub całkowita praca zdalna.

Co zyskasz, wprowadzając constant feedback w firmie:

  • szybką identyfikację problemów, eliminację niezrozumienia i błędów komunikacyjnych;
  • regularny kontakt z pracownikami w twojej firmie – również podczas pracy nad dużymi projektami;
  • oszczędność czasu dzięki możliwości natychmiastowej reakcji na bieżącą sytuację;
  • ciągłą stymulację zaangażowania pracowników, wpływającą pozytywnie nie tylko na ich rozwój, ale też na rozwój całej firmy;
  • sprawiedliwą ocenę pracownika i rozliczenie go z działań, a nie tylko ich wyników. 

A jak to jest w twojej firmie?

Przeglądaj tematy tego artykułu:

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Powiązane kategorie

Przywództwo

Wynagrodzenia

Zarządzanie
personelem

Zatrudnianie

Słownik Symfonii

Prowadzenie firmy może być pełne wyzwań, a jednym z nich jest fachowy żargon, który trzeba rozumieć. Nasz słownik wyjaśnia pojęcia w prostych słowach – od A do Z.
Wyświetl słownik